limerick-groninger

Een blog over Ierland.


Een reactie plaatsen

Brexit.

Begin jaren 90, de eerste keer dat ik door Noord-Ierland reisde, was er nog een hevig versterkte, door Britse soldaten bewaakte grenspost. Toen ik in de bus vlak voor de grenspost mijn camera tevoorschijn haalde, werd me direct verteld om die weer weg te stoppen omdat de camera anders aan de grens afgepakt kon worden want foto’s maken bij de grenspost was uit den boze. Door de Noordierse straten liepen en reden nog gewapende patrouilles en er vlogen geregeld helicopters over. In augustus 1998 ging er in Omagh een autobom af, vier maanden na het tekenen van het Good Friday vredesverdrag. Een splintergroep was het niet eens met dit verdrag en had daarom deze laffe bomaanslag gepleegd waarbij 29 mensen om het leven kwamen. Orla en ik waren een dag tevoren nog in Omagh geweest, wat het voor ons wel heel dichtbij bracht. Daarna werd het betrekkelijk rustig in Noord-Ierland, op enkele jaarlijkse incidenten rond de oranjemarsen in juli na. De grensposten werden afgebroken en de grensbewaking verdween. Het vredesproces bleek te werken. Sindsdien is er een levendig grensverkeer met de bijbehorende handel waarvan de bewoners in de grensstreek voor een groot deel afhankelijk van zijn.

Jammergenoeg lijkt het Verenigd Koninkrijk nu roet in het eten te gaan gooien met hun Brexit. Aangezien Noord-Ierland deel is van het Verenigd Koninkrijk, wordt dit de enige fysieke landsgrens tussen dat Verenigd Koninkrijk en de EU, een grens die de meeste Noord-Ieren en Ieren open willen houden voor uiteenlopende redenen. Een harde grens betekent dat het grensverkeer niet meer vrij is, dat er allerlei heffingen op producten komen, dat er andere regels gaan gelden in de beide delen en dat aardig wat mensen problemen zullen krijgen met hun werk aangezien sommige grensbewoners over de grens werken. We hebben het dan nog niet eens over de grensbewaking gehad die nodig is in het geval er geen goede overeenkomst wordt afgesloten en er een harde grens komt. Dat zal de republiek Ierland flink wat geld gaan kosten want het gaat hier over een 499 km lange grens met veel kleine slingerweggetjes waarbij waarschijnlijk militairen moeten worden ingeschakeld om langs alle kleine weggetjes in het grensgebied te patrouilleren om smokkelen tegen te gaan.

Een ander gevaar dat op de loer ligt is het weer oplaaien van sectarisch geweld. In Noord-Ierland loopt men nog altijd op eierschalen en er is niet veel voor nodig om de zo lang onderhandelde vrede weer op losse schroeven te zetten.

Het Verenigd Koninkrijk is daarom in onderhandeling om de grens met de Ierse republiek open te houden, ook bij een no-deal brexit. Daarvoor is een zogenaamde “backstop” constructie bedacht: een noodplan waarbij de Europese Unie wil dat Noord-Ierland in de douane-unie blijft, hetgeen de Britten niet willen omdat ze geen uitzonderingspositie willen voor Noord-Ierland binnen het Verenigd Koninkrijk. De Britten willen liefst als geheel tijdelijk in de douane-unie blijven, maar dat ziet de EU absoluut niet zitten en ook de harde kern van de Brexit aanhangers vreest dat het Verenigd Koninkrijk dan nog een hele tijd aan Brussel vastzit en zit die deal ook niet zitten. Natuurlijk zijn er nu velen in zowel het VK als Noord-Ierland en de republiek Ierland die stiekem hopen dat de hele Brexit op deze problematiek strandt en dat de Brexit niet meer doorgaat. Het zou Ierland in ieder geval een hoop geld schelen want zelfs al komt er een overeenkomst en een open grens met Noord-Ierland; het gaat alleen al voor de handel veel geld kosten met alle regels en in – en uitvoerrechten. Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke markt voor Ierland. Hier in Ierland vreest men voor een nieuwe recessie na een Brexit. Vooralsnog blijft het spannend en houden de Ieren hun adem in.

Controle post van het Britse leger.

Een Noord-Ierse controle post van het Britse leger in de jaren 80.

road block

Kleine wegen waren geblokkeerd op de grens van Noord-Ierland en Ierland.

De grens tussen Noord-Ierland en Ierland anno 2019.

Grensprotest tegen de Brexit bij grensovergang tussen Ierland en Noord-Ierland.

 

Advertenties


Een reactie plaatsen

Abortusreferendum.

Vandaag is er een referendum in Ierland. Er is een wetswijziging nodig en dat kan alleen na een referendum. Het gaat over het zogenaamde 8th Amendment dat in 1983 onder druk van de katholieke kerk en de rechtse pro-life beweging via een referendum in het Ierse wetboek was toegevoegd, waarin wordt gesteld dat de foetus dezelfde rechten heeft als de moeder. (Klik hier voor meer achtergrondinfo in het Engels). Ierland is naar mijn weten het enige land met deze bepaling in de wetgeving. Dit betekent dat abortus onder geen voorwaarde is toegestaan in Ierland. Het is vreemdgenoeg wel toegestaan om voor een abortus naar een ander land te gaan waardoor Ierse vrouwen zich genoodzaakt zien om abortussen in Engeland uit te laten voeren of abortuspillen on-line te kopen, hetgeen natuurlijk erg onveilig is omdat het niet onder begeleiding van een arts is. Een duidelijk geval van de kop in het zand steken: het gebeurt wel, maar we willen er niets van weten.

Momenteel echter, sterven vrouwen in Ierse ziekenhuizen omdat tijdens een crisiszwangerschap een arts niet mag ingrijpen zolang de foetus nog een hartslag heeft. Onbegrijpelijk. Een gewild zwangere vrouw die erachter komt dat de foetus zulke abnormaliteiten heeft dat het buiten de baarmoeder slechts enkele uren kan overleven en dan waarschijnlijk ook nog in pijn, moet toch de volledige zwangerschap en geboorte doormaken of moet naar Engeland afreizen voor een abortus. Een meisje dat na een verkrachting zwanger is geraakt, kan in Ierland geen abortus krijgen maar moet naar Engeland reizen, enz, enz. Het moge duidelijk zijn dat deze wet de lichamelijke en geestelijke gezondheid van vrouwen in de weg staat, vandaar dat er vandaag opnieuw een referendum wordt gehouden om te proberen de 8th amendment ongedaan te maken.

Helaas is Ierland niet alleen een “Ireland of the welcomes” waarvan de toeristen vaak zeggen dat de mensen zo gastvrij en warm zijn. Het heeft, net als veel andere landen, ook een meer donkere kant. Er functioneren een aantal organisaties binnen Ierland die het land moreel gezien weer een aantal eeuwen willen terugzetten, vaak gesteund door Iers-Amerikanen die vaak nog behoudender zijn dan de Ieren zelf. Jaren lang heeft de katholieke kerk de toon gezet en hadden ultrarechtse katholieke bewegingen als “The Legion of Mary” grote invloed. Gelukkig is de morele invloed vanuit de katholieke kerk een stuk verminderd na alle schandalen die veel mensen hebben wakkergeschud en beginnen steeds meer Ieren in te zien dat de kerk niet altijd de waarheid in pacht heeft. Jammergenoeg zitten er onder de immigranten in Ierland veel Poolse, Filipijnse en Afrikaanse katholieken en protestanten die vaak weer erg conservatief zijn en neemt de conservatieve moslimpopulatie in Ierland toe. Daarnaast zijn de protestantse kerken zoals de zogenaamde “Born Again Christians” ook in opmars. Dit zijn de mensen die tijdens de Gay Pride marsen langs de kant staan met borden dat alle homoseksuelen in de hel komen. Dit soort intolerantie kunnen we in Ierland missen als kiespijn, net nu er een meerderheid in Ierland voor verandering lijkt te zijn want drie jaar geleden hebben de Ieren in een referendum vóór het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht gestemd; iets wat een aantal jaren daarvoor nog voor onmogelijk werd gehouden.

Net als de campagne in de maanden voor het huwelijksreferendum, was de campagne voor dit abortusreferendum ook zeer verhit. De NO kant beschuldigde de YES kant van babymoord en bracht veel onjuiste informatie naar buiten. Het ging echt hard tegen hard op sociale media, posters, radio en televisie en op straat waar vooral mensen uit het NO kamp zeer agressief optraden tegen mensen uit het YES kamp die folder en informatie verstrekten. Posters werden beklad of van palen gerukt, bedreigingen over en weer geuit en beide kampen beschuldigden elkaar van het aannemen van geld uit Amerika.

Na vandaag weten we hoe Ierland er voor staat wat abortuswetgeving betreft, maar zelfs als de verandering van wetgeving erdoor komt, zal de NO kant alles uit de kast halen om het moeilijk te maken. Eén ding is zeker: deze discussie heeft heel veel losgemaakt in Ierland waarbij de gemoederen erg verhit zijn geraakt en – wat de uitslag ook moge zijn –  na vandaag zal Ierland voor iedereen die hier woont niet meer hetzelfde zijn.

NB: update na het referendum. De YES vote heeft gezegevierd. Het 8th amendment zal worden geschrapt, hetgeen abortus tot 12 weken mogelijk gaat maken. De NO kant heeft al aangegeven dat ze de strijd niet zullen opgeven.

Abortus ja en nee posters

De verhitte strijd over het wel of niet verwijderen van de 8th amendment in posters.


Een reactie plaatsen

De paasopstand.

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Ierse republiek werd uitgeroepen door Patrick Pearse, James Connolly, Tom Clarke, Seán MacDermott,  Joseph Plunkett, Éamonn Ceannt, Thomas McDonagh en hun vrijheidstrijders tijdens de paasopstand die begon op 24 april 1916 en 6 dagen later, op 29 april eindigde met de gevangenname van de overlevende opstandelingen. De Ieren waren eerder in opstand gekomen maar de laatste grote opstand had meer dan honderd jaar daarvoor in 1798 plaatsgevonden. Geen van de opstanden was succesvol. Je zou ze zelfs fiasco’s kunnen noemen en de paasopstand van 1916 was ook gedoemd om te mislukken. Vorige opstanden mislukten mede omdat de meeste Ieren helemaal geen zin hadden om in opstand te komen. Ze hadden het moeilijk genoeg met de beslommeringen in hun eigen leven en zagen geen heil in het stichten van een eigen, onafhankelijke staat. Deze keer ontstond er echter een groot draagvlak voor de Republikeinse zaak, vooral vanwege het bloedige en hardvochtige optreden van de Britten en er ontstond ook druk vanuit het buitenland omdat men in veel landen verontwaardigd was over het Britse geweld. De paasopstand vond echter midden in de Eerste Wereldoorlog plaats en dat werd door de Engelsen als hoogverraad gezien, mede omdat de opstandelingen wapens kregen van de Duitsers. De opstand werd dan ook bloedig neergeslagen en de leiders werden geëxecuteerd.

Middelpunt van de paasopstand was het hoofdpostkantoor in Dublin (GPO). Dit werd het hoofdkwartier van de opstandelingen en de proclamatie van de republiek werd voor dit postkantoor voorgelezen. Tijdens het beleg van de Britten werd het postkantoor zo zwaar beschoten dat er alleen nog een lege huls overbleef. Het was een wonder dat de muren overeind bleven. Er zijn nu nog kogelgaten van de paasopstand in de muren te zien.

Mede door het brute optreden van de Engelsen tijdens en na de opstand won de Sinn Fein partij bij de Ierse verkiezingen voor het Britse parlement in 1918 met een overweldigende meerderheid. Ze namen hun zetels echter niet in maar stichtten een Iers parlement in Dublin en riepen de onafhankelijkheid uit. Hieruit voort vloeide de Ierse onafhankelijkheidsoorlog, een guerilla oorlog tussen de IRA ( het Iers Republikeins leger) en de Britse bezettingsmacht die van 1919 tot 1921 duurde. In december 1921 werd het Anglo-Iers verdrag getekend waarin Noord-Ierland bij Groot-Brittannië bleef horen en de rest van Ierland zelfstandig werd maar nog wel de Britse koning als staatshoofd had; net als Canada en Australië.Dit was het hoogst haalbare voor dat moment want het Ierse leger was uitgeput en zou al heel snel het onderspit moeten delven. Een deel van de Ieren was het echter niet met de afscheiding van Noord-Ierland eens en ook niet met de status van Ierland waardoor in 1922 een negen maanden durende burgeroorlog ontstond waarbij een van de populaire leiders die het vredesverdrag had bedongen, Michael Collins, vanuit een hinderlaag werd vermoord.

Na de burgeroorlog keerde de rust weer maar het duurde nog tot 1948 voordat Ierland compleet onder het juk van Engeland uit kwam en een zelfstandige republiek werd. Republikeinen in Noord-Ierland bleven doorvechten voor onafhankelijkheid onder de naam IRA en hieruit ontstonden ook allerlei splintergroepen zoals The Real IRA en meer van dat soort groepen. Ook de protestanten in Noord-Ierland brachten allerlei militante groepen in de strijd, die een bloedig hoogtepunt in de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw kende en voortduurde tot 1998 toen een vredesverdrag werd getekend. Hierna werd het betrekkelijk rustig in Noord-Ierland en kent het een zekere mate van zelfbestuur. Noord-Ierland hoort echter tot op de dag van vandaag nog steeds bij Groot-Brittannië en zal waarschijnlijk nooit deel uitmaken van de Ierse republiek.

800px-Easter_Proclamation_of_1916

 


Een reactie plaatsen

Kiezen.

Vandaag zijn er nationale verkiezingen in Ierland, iets waar ik me niet zo mee bezig houd aangezien ik hier in Ierland alleen voor lokale en Europese verkiezingen mag stemmen. Mijn vriendin, die Ierse is, heeft het er echter maar moeilijk mee want veel te kiezen valt er niet. Ierland kent een aantal politieke partijen met daarnaast nog een aantal onafhankelijke kandidaten. In Ierland stemt men vrij conservatief waarmee ik niet de partijen bedoel – alhoewel men daarin ook vrij conservatief stemt – maar het stemgedrag. Men kiest vaak op partijen waar de ouders ook al voor stemden. Meestal kent men lokale en regionale politici van die partij persoonlijk en deze personen hebben vaak het een en ander voor de familie gedaan en voor wat hoort wat. Wij hebben ze ook wel aan de deur gehad bij lokale verkiezingen met beloftes dat wanneer wij op hen stemden, dat zij er dan voor zouden zorgen dat de gaten verderop in het weggetje voor ons huis sneller werden gedicht enz. Een van de lokale politici speelt Ierse muziek en ik heb regelmatig met hem samen in sessies gespeeld. Hij verwachtte duidelijk dat ik daarom op hem zou stemmen. Hij zit echter bij de verkeerde partij. Sorry, dus.

In Ierland heb je twee grote partijen: Fianna Fáil en Fine Gael en daarnaast nog een aantal nog wat kleinere partijen. De landelijke partijen zijn:

Fianna Fáil (strijders voor Ierland) is afgesplitst uit de Sinn Féin partij en was tegen het verdrag met Groot-Brittannië dat van Ierland in 1921 een vrijstaat maakte, op dat moment het hoogst haalbare. Wordt gezien als gematigd tot centrum rechts en zat aan de linkerkant van Fine Gael maar komt meestal uit aan de rechterkant. Oprichter Éamon de Valera. Populistisch liberaal. Opgericht in 1926. (Eamon de Valera was katholieker dan de paus en een enorme eikel dus daar zou ik nooit op stemmen)

Fine Gael (Stam/familie van de Ieren) wordt gezien als centrum rechts maar rechtser dan Fianna Fáil maar dat klopt eigenlijk niet meer aangezien ze vaak aan de linkerkant van Fianna Fáil uitkomen. Ze regeren dan ook met Labour. Vergelijkbaar met de Christen Democraten en liberaal conservatief. Afgesplitst uit Sinn Féin en opgericht in 1933 als een pro treaty partij, dus voor de vrijstaat. Claimen Michael Collins als hun leider. Momenteel zitten ze dus in de regering met Labour en Enda Kenny, de huidige leider van Fine Gael, is de premier.

Sinn Féin (Wijzelf) werd in 1905 door Arthur Griffith opgericht en was voor de opheffing van de unie met Groot-Brittannië. De partij streefde naar een onafhankelijk koninkrijk in Ierland. Na de paasopstand in 1916 (waar Sinn Féin overigens niet bij betrokken was), traden meer radicale nationalisten tot de partij toe en namen die in 1917 over waarna het een Iers republikeinse partij die sterke banden had met de I.R.A. Nadat Ierland een republiek werd, was de partij nog voornamelijk in Noord-Ierland actief maar de laatste tientallen jaren is de partij ook in de republiek weer sterk vertegenwoordigd. Ze behoren tot de Eurosceptici.

Labour is de Ierse PVDA en zit momenteel in de regering met Fine Gael.

De Social Democrats waren verdwenen maar zijn sinds juli 2015 in een nieuw jasje met nieuwe mensen weer terug. Dit is een gematigd links liberale partij die zich nu weer moet bewijzen. Wanneer je het partijprogramma bekijkt dan hebben ze redelijk duidelijke standpunten en mochten ze er in slagen om in het parlement te komen, dan kunnen ze een goed alternatief voor de twee grote partijen vormen.

Anti-Austerity Alliance–People Before Profit is opgericht in 2005 als people before profit en is in 2015 samengegaan met de anti-austerity alliance om samen tegen alle strikte maatregelen van Brussel te vechten.

Renua is een in 2015 opgerichte, vrij rechtse partij die pro-life, dus radicaal tegen abortus, is.

Dan zijn er nog de Workers and Unemployed Action, een regionale partij uit het zuidoosten die nu ook landelijk in de politiek zit. Ze zijn links en voornamelijk op werkgelegenheid gericht, de Independent Alliance, een samengaan van een aantal onafhankelijken dat geen politieke partij genoemd mag worden en individuele onafhankelijken. Vaak zitten ze aan de linkerkant van het spectrum. (Links betekent in Ierland eigenlijk: iets minder conservatief)

De Green party, opgericht in 1981, is de groene partij maar spelen landelijk geen rol meer.

Eigenlijk valt er dus in Ierland voor de serieuze, meer progressieve kiezer niet zoveel te kiezen. Conservatief en iets minder conservatief en dan heb je het wel gehad. Is in Nederland de grote hoeveelheid aan partijtjes soms gekmakend, In Ierland is het gebrek aan variatie om tureluurs van te worden. Binnenkort weten we waar we de komende jaren aan overgeleverd zijn. Veel verschil met de huidige regering zal het waarschijnlijk niet maken.

Ireland-General-Election-2016

 


Een reactie plaatsen

Ierland en vluchtelingen.

Hier in Ierland hoor je niet zoveel over het Europese vluchtelingenprobleem. De regering heeft besloten om 5000 vluchtelingen op te nemen en hier en daar was er wat gemor op het internet. Je kent het wel: het Geert Wildersachtige eigen volk eerst gezeur. Ierland heeft naar aanleiding van andere conflicten al wat vluchtelingen uit verschillende Afrikaanse landen opgenomen maar men is er erg onwennig mee. De Ieren zijn zelf vaak naar het buitenland verhuisd. Voor de Keltische Tijger, de economische opbloei in de jaren 90 van de vorige eeuw, waren er niet veel banen voor Ieren in Ierland zelf en nu zijn er nog steeds aardig wat Ieren die naar verschillende buitenlanden reizen omdat ze daar meer geld kunnen verdienen. Dat buitenlanders naar Ierland komen voor economische redenen is een vrij nieuw gegeven en dat mensen naar Ierland komen om geweld in eigen land te ontvluchten dus ook. De meeste berichtgeving gaat over de problemen op het vaste land en er waren wat initiatieven van mensen die vanuit Ierland met hulpgoederen naar Calais reisden.

Vluchtelingen willen liever niet naar Ierland. De UK is favoriet en ook landen als Duitsland, Nederland en Denemarken, mede dankzij een betere infrastructuur. Ierland mag dan vooral bij Europeanen en Amerikanen bekend staan als vakantieland, als eindbestemming voor vluchtelingen is het land blijkbaar niet zo populair. Nu is het aantal van 5000 vluchtelingen op een bevolking van vier-en-een-half miljoen inwoners natuurlijk niet veel, maar er werd bij gezegd dat dit geen definitief getal was aangezien mensen ook familieleden mochten laten overkomen wanneer ze eenmaal in Ierland waren geplaatst. Tot nu toe veroorzaakt het geen echte problemen. Vanuit Engeland zijn er al eerder Pakistaanse moslims naar Ierland gekomen en daarna dus Afrikaanse. Af en toe zie je wat mensen met traditionele gewaden rondlopen met hier en daar een burka. Niemand heeft het er echt over. Of het een kwestie is van de kop in het zand steken of leven en laten leven, dat zal de toekomst uitwijzen. Dat Ierland een veranderende samenleving is, dat is al een gegeven, getuige het aantal mensen uit Oost-Europa en de Filipijnen die hier al wonen. Dit zijn echter voornamelijk katholieken dus dat zien de Ieren minder als een probleem. De Ierse bevolking zal echter blijven veranderen, met meer mensen uit moslimlanden en ook meer mensen, Ieren en buitenlanders, die helemaal niet religieus zijn. Het wordt tijd dat hier wat meer over gepraat en nagedacht wordt, voordat de feiten ons achterhalen. Het wordt zowieso tijd dat het schoolsysteem op de schop gaat. De katholieke kerk heeft nog veel te veel in de melk te brokkelen binnen het Ierse schoolsysteem. Beginnen dus met eigen volk eerst: geen scholen meer op religieuze grondslag maar een seculier schoolsysteem met alleen maar godsdienstonderwijs in de algemene zin waarin alle wereldgodsdiensten worden behandeld om meer begrip voor elkaar te kweken. Dat zou al helpen om heel wat problemen voor te zijn en helpt tegelijkertijd om de greep van de katholieke kerk op het Ierse onderwijs te breken en te voorkomen dat andere religieuze groepen zoals moslims de kans kunnen grijpen om hun eigen scholen te stichten. Wanneer dit van het begin af aan duidelijk is, dan kan er later ook niet over worden gezeurd.

Refugee1

Foto gevonden via Google. Met dank aan de fotograaf.